تبيان الشيخ الطوسي « 1 » رحمه اللّه و غير ذلك . علماى متأخرين اذعان به فضل و علم و فهم و تحقيق او نموده‌اند . قاضى نور اللّه در مجالس فرموده : الشيخ العالم المدقّق فخر الدين أبو عبد اللّه محمد بن إدريس العجلي الربعي الحلّي قدس سرّه در اشتعال فهم و بلندپروازى از فخر الدين رازى پيش ، و در علم فقه و نكته طرازى از محمد بن ادريس شافعى در پيش است . كتاب سرائر كه از جمله مصنّفات شريفهء اوست در دقت فهم و كثرت او دليلى ظاهر و برهانى باهر است . و او را بر تصانيف شيخ اجل ابو جعفر طوسى رحمه اللّه ابحاث بسيار است و در اكثر مسائل فقهى او را خلافى يا اعتراضى يا استدراكى هست در عنفوان جوانى به سراى جاودانى شتافت و در جوار اهل بيت اطهار عليهم السّلام مقر و مآب يافت - انتهى « 2 » . و در منتهى المقال است كه ، در اين ازمنه مشهور شده است كه ابن ادريس به حال جوانى وفات كرد و سنين عمرش به بيست و پنج نرسيده بود و مىگويند اين به سبب آن است كه اسائهء ادب نموده به شيخ طوسى رحمه اللّه و لكن آنچه در بحار نقلا از شيخ شهيد ديدم آن است كه ابن ادريس در سنهء 558 به حد بلوغ رسيد و در سنهء 578 وفات كرد ، بنابراين سنين عمرش به سى و پنج رسيده بود ، بلكه در رسالهء مشهورهء كفعمى در وفيات علما بعد از آن‌كه حد بلوغ ابن ادريس را در سنهء 558 نقل كرده از فرزندش صالح نقل نموده كه ، گفته : پدرم وفات كرد در ظهر روز جمعه 18 شوال سنهء 598 پس عمرش بنابراين تقريبا پنجاه و پنج بوده - و اللّه العالم ، انتهى . قال في النخبة : ثمّ ابن إدريس من الفحول * و متقن الفروع و الأصول عنه النجيب بن نما الحلّي حكى * جاء مبشّرا مضى بعد البكاء و بدان‌كه در لؤلؤه و غير آن نقل شده كه ، مادر ابن ادريس دختر شيخ طوسى است و خاله‌اش زوجهء شيخ مسعود ورّام است كه جدّ امّى سيد على بن طاووس و سيد

--> ( 1 ) . اين اثر به نام المنتجب من تفسير القرآن با تحقيق آقاى سيد مهدى رجائى و توسط كتابخانه آيت اللّه العظمى مرعشى منتشر شده است ( 2 ) . مجالس المؤمنين ، ج 1 ، ص 569